Bản tin xuất nhập khẩu tuần 6

Bước vào tuần 6 của năm 2024, thị trường vận tải biển thế giới đang chứng kiến những diễn biến trái chiều. Đối với phân khúc vận tải container, chỉ số Shanghai Containerized Freight Index (SCFI) và Drewry’s World Container Index (WCI) dù đã qua đỉnh điểm của đợt tăng giá sốc tháng 1, nhưng mức cước vẫn neo cao gấp 2-3 lần so với giai đoạn thấp điểm năm 2023. Nguyên nhân chủ yếu do các hãng tàu tiếp tục lộ trình vòng qua mũi Hảo Vọng để tránh xung đột tại Biển Đỏ, làm kéo dài thời gian hải trình thêm 10-14 ngày.

Tại thị trường Việt Nam, xu hướng xuất nhập khẩu đang dần ổn định sau kỳ nghỉ lễ. Tuy nhiên, tình trạng thiếu container rỗng tại các cảng trọng điểm như Cát Lái hay Hải Phòng vẫn là một ẩn số nếu lượng hàng xuất đi Mỹ và Châu Âu tăng đột biến trong các tuần tới.

Dự báo chỉ số tàu rời (BDI - Baltic Dry Index)

Thị trường tàu rời đang nhận được những tín hiệu tích cực từ sự phục hồi của kinh tế Trung Quốc. Chỉ số BDI dự báo sẽ có sự bứt phá trong ngắn hạn do nhu cầu nhập khẩu quặng sắt và than đá phục hồi mạnh mẽ. Các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản rời (như sắn lát, hạt điều, tiêu) cần đặc biệt lưu ý đến các tàu kích cỡ Panamax và Supramax, vì đây là phân khúc sẽ chịu áp lực tăng giá lớn nhất.

Trong bối cảnh lịch trình tàu chạy (Schedule Reliability) chỉ đạt mức 50-60%, việc đàm phán thời gian giao hàng với đối tác nước ngoài trở thành yếu tố sống còn để bảo vệ uy tín và dòng tiền của SME. Thay vì cam kết một ngày cụ thể, hãy chuyển sang cam kết theo "khoảng thời gian" (Time Window).

Chuyên gia từ dịch vụ logistics chuyên sâu khuyến nghị doanh nghiệp áp dụng công thức "Buffer Time 20%". Nếu hành trình thông thường là 30 ngày, hãy đàm phán trên hợp đồng là 36-38 ngày. Điều này giúp doanh nghiệp có khoảng lùi cần thiết trước các sự cố bất khả kháng như kẹt cảng hoặc delay chuyến (blank sailing).

Các điều khoản bảo vệ cần lưu ý:

• Điều khoản miễn trách: Làm rõ trách nhiệm khi hàng hóa chậm trễ do tắc nghẽn kênh đào hoặc tình trạng bất ổn địa chính trị toàn cầu.
• Free time (Dem/Det): Luôn yêu cầu ít nhất 14-21 ngày free time tại cảng đến để hỗ trợ người mua trong trường hợp thủ tục hải quan bị chậm trễ do chứng từ từ phía vận chuyển.

Khi tuyến đường truyền thống qua kênh đào Suez trở nên đắt đỏ và rủi ro, các nhà quản trị chuỗi cung ứng đang tìm đến những giải pháp đa phương thức (Multimodal Transport). Đây không còn là lựa chọn tạm thời mà đang dần trở thành chiến lược dài hạn cho các mặt hàng có giá trị cao hoặc cần giao gấp.

Các giải pháp thay thế tối ưu hiện nay:

• SEA-AIR (Đường biển kết hợp đường hàng không): Hàng hóa được vận chuyển bằng đường biển đến các Hub trung chuyển như Dubai hoặc Singapore, sau đó bay đi Châu Âu hoặc Mỹ. Giải pháp này giúp cắt giảm 50% thời gian so với đường biển thuần túy và tiết kiệm 40% chi phí so với đường hàng không thuần túy.
• Đường sắt liên vận quốc tế: Tuyến đường sắt từ Việt Nam trung chuyển qua Trung Quốc đi Châu Âu (China-Europe Railway Express) đang trở lại mạnh mẽ. Thời gian vận chuyển chỉ từ 18-22 ngày, ổn định và không chịu tác động bởi sóng biển hay cước tàu tăng vọt.