Bản tin xuất nhập khẩu tuần 4

Tổng quan sự dịch chuyển nhu cầu: Khi "Xanh" là điều kiện tiên quyết

Thị trường EU không còn xem "bền vững" là một lựa chọn thêm thắt để làm hình ảnh thương hiệu. Theo khảo sát mới nhất của Eurobarometer, hơn 80% người tiêu dùng EU cho rằng tác động môi trường của sản phẩm là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định mua hàng của họ. Sự dịch chuyển này diễn ra mạnh mẽ ở ba cấp độ:

• Ý thức thế hệ: Nhóm khách hàng Gen Z và Millennials tại các quốc gia như Đức, Hà Lan, Pháp sẵn sàng chi trả cao hơn từ 15-20% cho các sản phẩm chứng minh được tính minh bạch trong chuỗi cung ứng.
• Kéo dài vòng đời sản phẩm: Thay vì xu hướng "fast fashion" hay đồ dùng dùng một lần, người EU đang tìm kiếm các sản phẩm có độ bền cao, có khả năng sửa chữa hoặc tái chế hoàn toàn.
• Đạo đức kinh doanh: Khách hàng không chỉ mua sản phẩm, họ mua câu chuyện đằng sau đó. Những sản phẩm đảm bảo công bằng xã hội (Fair Trade) và không xâm phạm tài nguyên rừng đang chiếm ưu thế tuyệt đối.

Doanh nghiệp Việt cần nhận thức rằng, nếu không bắt kịp xu hướng này, chúng ta không chỉ mất đi đơn hàng mà còn mất đi cơ hội tiếp cận nhóm khách hàng có giá trị thặng dư cao nhất thế giới.

Tiêu chuẩn xanh mới áp dụng cho bao bì và nguyên liệu

Bước sang năm 2024, EU đã thắt chặt các quy định pháp lý để hiện thực hóa Thỏa thuận Xanh (EU Green Deal). Hai cột mốc quan trọng nhất mà các SME cần đặc biệt lưu tâm bao gồm:

1. Quy định về Bao bì và Rác thải bao bì (PPWR)

EU đang tiến tới mục tiêu tất cả bao bì phải có khả năng tái chế vào năm 2030. Điều này có nghĩa là các loại nhựa dùng một lần, màng bọc không phân hủy sinh học sẽ dần bị cấm hoặc đánh thuế rất cao. Doanh nghiệp tư vấn xuất khẩu thường xuyên khuyến nghị khách hàng chuyển đổi sang:

• Giấy tái chế hoặc các loại sợi thực vật.
• Thiết kế bao bì tối giản (Minimalism) để giảm thiểu trọng lượng và diện tích vận chuyển.
• Sử dụng mực in gốc nước, không chứa dung môi độc hại.

2. Quy định chống phá rừng của EU (EUDR)

Đây là "bài toán khó" cho các ngành hàng liên quan đến gỗ, cao su, và thậm chí là một số mặt hàng thủ công mỹ nghệ từ mây tre. Sản phẩm muốn nhập khẩu vào EU phải chứng minh không có nguồn gốc từ đất rừng bị suy thoái sau ngày 31/12/2020. Việc thiếu hụt dữ liệu tọa độ định vị (Geolocation) vùng trồng có thể khiến hàng hóa bị từ chối ngay tại cửa khẩu.

Cơ hội cho hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam

Trong khi các ngành công nghiệp nặng gặp khó khăn với thuế carbon (CBAM), ngành thủ công mỹ nghệ Việt Nam lại đang đứng trước "vận hội mới" nhờ sự tương thích tự nhiên với các tiêu chuẩn xanh. Việt Nam có lợi thế tuyệt đối về nguồn nguyên liệu bản địa như mây, tre, bèo tây, lá buông và kỹ năng tay nghề tinh xảo.

Để tận dụng tối đa cơ hội, doanh nghiệp cần tập trung vào 3 chiến lược mũi nhọn:

1. Đổi mới thiết kế (Design Innovation): Thay vì chỉ gia công theo mẫu của Buyer, hãy chủ động hợp tác với các nhà thiết kế châu Âu để tạo ra các bộ sưu tập Home Decor mang hơi thở đương đại nhưng sử dụng kỹ thuật đan lát truyền thống. Sự kết hợp giữa "Tây" và "Ta" luôn thu hút mức giá cao hơn.
2. Cam kết xã hội: Các làng nghề thủ công mỹ nghệ là minh chứng sống động cho việc tạo công ăn việc làm cho phụ nữ và người yếu thế ở nông thôn. Hãy biến đây thành một phần của chiến dịch Marketing. Buyer EU cực kỳ yêu thích các dự án mang tính nhân văn và bền vững về mặt xã hội.
3. Tối ưu hóa logistics xanh: Việc sử dụng các container được đóng gói khoa học, giảm không gian trống và sử dụng các vật liệu chống ẩm mốc tự nhiên (thay cho túi silica gel hóa học) sẽ giúp doanh nghiệp ghi điểm tuyệt đối trong mắt đối tác.

Hiện nay, các sản phẩm giỏ cói, đèn mây tre đan và đồ gia dụng từ xơ dừa đang có tốc độ tăng trưởng đơn hàng trên 25% tại các thị trường như Bắc Âu và Scandinavia.